«عاشیقلار» به روی صحنه رفت؛ مخاطبانی که با «حیدر بابا» همراه شدند

کنسرت گروه موسیقی «عاشیقلار رهاب» به سرپرستی فرامرز گلزارفرد چهل و دومین جشنواره موسیقی فجر چهارشنبه ۲۲ بهمن ماه در تالار رودکی برگزار شد.

در این کنسرت اعضای گروه موسیقی «عاشیقلار رحاب» با سازهای آذربایجانی و آشیقی; قوپوز، دخره، بالابان، قوشا نگاره، نگاره و یک خواننده حضور داشتند.

در این کنسرت قطعات فولکلور آذربایجان از جمله «ساری گلین»، «کوچه لره سو سپمیشم» و «لاله لره» اجرا شد که با استقبال تماشاگران مواجه شد.

ارتباط صمیمانه و دوستانه نوازندگان با یکدیگر و حضار در حین اجرا و هماهنگی در اجرای قطعات از نکات قابل توجه این کنسرت بود.

پس از پایان ترانه ها، خواننده گروه به حضار گفت که اگر آهنگی می خواهید اعلام کنند تا گروه اجرا شود و آهنگ حیدر بابا، دنیا یالان دنیا دی یکی از این قطعات بود و بسیاری از حضار نیز در اجرای این قطعه خواننده را همراهی کردند که بخشی از آن به شرح زیر است: دی/اوغول دوغان، درده سالان دنیا دی/هار کیمسیه هارنه واریب، الیبادی/ پلاتوندن بیر غوری عدل قالیبدی» (حیدر بابا، دنیا دنیای دروغین است/این دنیا از سلیمان و نوح مانده است/این دنیا زایش می دهد و درد می آورد/به هر که می دهد، نام افلاطون را خالی می کند و تنها از آن می ماند aF»

تعریفی از موسیقی «عاشیقی».

موسیقی سنتی آذربایجان یکی از قدیمی ترین و اصیل ترین مکاتب موسیقی رسمی ایران است. این سبک خاص که «موسیقی عاشیق» نام دارد، موسیقی کلاسیک مردم آذربایجان است و با اندکی تفاوت در سبک و اجرا، در مناطق مختلف آذری زبان ایران اجرا می شود و موسیقی سنتی عاشیق آذربایجان شرقی یکی از انواع آن است. این موسیقی به عنوان میراث فرهنگی ناملموس آذربایجان شرقی به ثبت رسیده است.

موسیقی عاشقانه آذربایجانی رپرتواری متشکل از پوزیشن ها و آهنگ هایی است که در قدیمی ترین شکل خود «قوپوز» و «آواز» نامیده می شود. با توجه به اینکه خوانندگان و نوازندگان این نوع موسیقی در زبان آذری «عاشیق» (به معنای عاشق و متعصب) می نامند، این موسیقی به عاشیق معروف است. بداهه نوازی یکی از پایه های اصلی اجرای موسیقی عاشیق است. متون و اشعاری که در موسیقی عاشقی خوانده می شود بیانگر داستان های غنایی، حماسی، مذهبی و عاشقانه است که اجرای موسیقی عاشیق بر اساس بیان یک داستان است. اجرای امروز عاشیق ها معمولا به صورت گروهی اجرا می شود و در آن یکی دو نوازنده بالابان و قوالچی ها خواننده را همراهی می کنند.

معرفی گروه “عاشیقلار رهاب”.

فرامرز گلزارفرد سرپرست گروه موسیقی آذربایجانی «عاشیقلار رهاب» درباره حضور در چهل و یکمین جشنواره موسیقی فجر گفت: این سومین بار است که در این جشنواره شرکت می کنیم. قبل از آن در گروه های دیگر نوازنده بودم.

وی گفت: در این برنامه قطعات فولکلور و قدیمی از جمله «لاله لر» و «کوچه لره سو سپمیشم» که برای مخاطبان آشنا بود اجرا شد و یکی دو قطعه مناسب امروز ۲۲ بهمن و سالگرد پیروزی انقلاب اجرا شد که در آن همه شهرهای کشور از شمال، جنوب، شرق و غرب در شعر واحد و همدلی مردم ایران ذکر شده است. ترکی، لر، عرب و فارسی مورد تأکید قرار گرفت.

گلزارفرد افزود: عاشق نوروزی چمنی (خواننده و نوازنده قوپوز) از اساتید بنام آذربایجان. عباس رسول زاده (خواننده)، فرامرز گلزارفرد (نوازنده بالابان) مرتضی مرشیدی (دایره)، امیرحسین ستاری (قوشا نگاره) و فرهاد صفی زاده (نقاره) از اعضای گروه «عاشیقلار رحاب» بودند.

تفاوت موسیقی رسمی و رمانتیک

سرپرست گروه «عاشیقلار رهاب» با اشاره به ساختار موسیقی آذربایجان گفت: موسیقی آذربایجان به دو شاخه اصلی تقسیم می شود؛ موسیقی ماجاکی و موسیقی آشیکی تقسیم می شوند. در موسیقی مگی سازهایی مانند تار، قارمون و کمانچه رایج است اما در موسیقی عاشیق سازهای اصلی قوپوز، بالابان و دقر هستند که بعدها توسط سازهایی مانند قوشا نقاره و نقاره به این مجموعه اضافه شدند.

وی تاکید کرد: به جرات می توانم بگویم موسیقی سنتی و رمانتیک در آذربایجان همچنان یکی از پررونق ترین انواع موسیقی است. این موسیقی در عروسی ها، جشن ها و جشن ها حضور پررنگی دارد. جشنواره های مختلفی در این منطقه برگزار می شود و این روند به حفظ و انتقال موسیقی کمک می کند. از سال ۱۳۹۰ در جشنواره رسمی موسیقی آذربایجان شرکت کردم و مقام اول ساز بالابان را کسب کردم. امسال هم در جشنواره عاشیق تبریز شرکت کردیم.

مردم موسیقی را زنده نگه می دارند

گلزارفرد گفت: موسیقی آذربایجانی به دلیل حضور فعال جوانان و انتقال سینه به سینه حفظ شده است. هم در تبریز و هم در تهران مدارس و دانشکده های خوبی وجود دارد و پیشکسوتانی چون استاد چمنی این میراث را به نسل جوان منتقل می کنند.

سرپرست گروه «عاشیقلار رهاب» درباره مرز سنت و نوآوری گفت: نوآوری خواست طبیعی جوانان است و نمی توان از آن دوری کرد، اما باید برای آن حد و مرزی قائل شد؛ در حالی که ابداع و ابداع و نوآوری می تواند از بین برود. نه به سنت آسیب می رساند و نه موسیقی را در گذشته متوقف کنید. امروز شاهد تلفیق سازها و شکل گیری آثار جدید هستیم اما شرط آن این است که موسیقی اصیل حفظ شود.

گلزارفرد خاطرنشان کرد: آنچه موسیقی را زنده نگه می دارد مردم هستند. تا زمانی که مخاطب آنجا باشد، موسیقی ادامه دارد. مردم ایران مردمی فهمیده و هنردوست هستند. موسیقی در خون این ملت است. این هنر ممکن است گاهی کم رنگ یا پررنگ شود، اما چون ریشه دار است هرگز از بین نمی رود. مثل درختی ریشه دار که همیشه پابرجاست.

چهلمین جشنواره موسیقی فجر به دبیری آرش امینی از ۲۰ تا ۲۶ بهمن ماه برگزار می شود. این جشنواره در ۶ بخش «موسیقی ایرانی»، «گروه‌های کر یا هم‌خوانی»، «اجرای گروه‌های کودک و نوجوان»، «ترکیب موسیقی و موسیقی پاپ»، «موسیقی کلاسیک» و «موسیقی اقوام و نواحی ایران» تدارک دیده شده است.