۰ تا ۱۰۰ تاریخچه قهوه در ایران و جهان :از پیدایش تا توسعه

امروزه قهوه بخشی از زندگی روزانه میلیاردها نفر در سراسر جهان است. نوشیدنی که فراتر از طعم، به یک فرهنگ جهانی تبدیل شده است. چه در تاریخچه قهوه در ایران و جهان ما نه تنها داستان یک نوشیدنی را می خوانیم. بلکه یک سفر فرهنگی و تمدنی است. از کوه های یمن و دشت های حبشه گرفته تا کافه های مدرن تهران.
در این مقاله از Arses به صورت کامل و گام به گام تاریخچه قهوه در ایران و جهان مرور می کنیم؛ از کشف اولین دانه ها تا شکل گیری کافه ها و صنعت مدرن قهوه.

آغاز داستان در جهان: کشف قهوه در اتیوپی

بر اساس گزارش های تاریخی، منبع اصلی قهوه به قرن نهم باز می گردد اتیوپی بازگشت در یک افسانه معروف، چوپانی به نام کالدی او متوجه شد که بزهایش پس از خوردن میوه های قرمز یک درخت خاص، پرانرژی و بی قرار شده اند. او خود آن میوه ها را امتحان کرد و اثر بیداری آنها را تجربه کرد. در آنجا بود که بشریت برای اولین بار با بذری آشنا شد که بعدها نمادی از آگاهی، گفتگو و تمدن شد. از اینجا، فصل اول از تاریخچه قهوه در جهان آغاز شد

از یمن تا مکه: ولادت شرب مقدس

قهوه در این مرحله از اتیوپی به یمن راه یافت تاریخچه قهوه در ایران و جهاناز یک کشف محلی، قهوه به یک نوشیدنی مذهبی تبدیل شد که اساس مراسم شب صوفیانه بود.

در قرن پانزدهم، بندر موکا در یمن، به مرکز تجارت قهوه تبدیل شد. شهری که نامش بعدها الهام بخش نوشیدنی «موکا» شد.
یمنی ها اولین کسانی بودند که دانه های قهوه را برشته، آسیاب و دم کردند و قهوه را به عنوان یک نوشیدنی معنوی و مقدس شناختند. تاریخچه قهوه در جهان می دانست

گسترش قهوه به جهان اسلام و عثمانی

در قرن شانزدهم، قهوه از طریق تاجران عرب به مصر، شام و سپس به امپراتوری عثمانی رسید.
در قسطنطنیه (استانبول امروزی) برای اولین بار مفهوم قهوه خانه شکل گرفت. یک نکته مهم در تاریخچه قهوه در ایران و جهان که بعدها الهام بخش فرهنگ کافه های اروپایی شد و قهوه خانه ها به مکانی برای گفتگو، شعر، سیاست و اندیشه تبدیل شدند.
عثمانی ها قهوه را به سبک خود دم می کردند، همان قهوه ترکی که امروزه هم محبوب است.
در این دوره قهوه از یک کالای مذهبی به یک نوشیدنی اجتماعی تبدیل شد.
این مرحله نقش مهمی در توسعه فرهنگی و اجتماعی قهوه داشت و یکی از ارکان اصلی آن است تاریخچه قهوه در جهان در نظر گرفته شده است

ورود قهوه به اروپا: از ممنوعیت تا محبوبیت

قهوه در قرن هفدهم از طریق بندر ونیز وارد اروپا شد.
روحانیون مسیحی ابتدا آن را “نوشیدنی شیطان” نامیدند، اما پاپ کلمنت هشتم پس از چشیدن آن گفت: این نوشیدنی آنقدر لذیذ است که حیف است فقط کفار آن را می نوشند!
به زودی قهوه خانه ها در لندن، پاریس و وین رونق گرفتند و به مراکز فکری، بازرگانی و انقلاب های فکری تبدیل شدند. این دوران می تواند اوج باشد تاریخچه قهوه در جهان از دیدگاه فرهنگی، او می دانست که قهوه چه زمانی با فکر و علم مرتبط است.

ورود قهوه به ایران: از صفویه تا قاجار

در مورد تاریخچه قهوه در ایرانشواهد نشان می دهد که قهوه برای اولین بار در دوران صفویه شناخته شد و این رویداد نقطه عطفی در تاریخچه قهوه در ایران و جهان در نظر گرفته شده است در اواسط قرن ۱۶، قهوه خانه ها در شهرها مانند اصفهان، شیراز و قزوین تشکیل شدند
اما قهوه نوشیدنی رایج مردم در آن زمان نبود. فقط در میان طبقات نجیب و دربار و اهل علم مصرف می شد. در زمان صفویه، قهوه خانه ها بیش از نوشیدن قهوه محل خواندن شعر، شعر و سیاست بود. جایی که فرهنگ گفتگو در ایران شکل جدیدی به خود گرفت.

عصر قاجار: جایگزینی قهوه با چای

با گسترش روابط تجاری ایران با هند و چین، چای به تدریج جایگزین قهوه شد. تغییر ذائقه ایرانیان از قهوه به چای یکی از فصول بی نظیر ایران است تاریخچه قهوه در ایران و جهان فقط در فرهنگ ایرانی اتفاق افتاده است.
در دوره قاجار به ویژه در زمان ناصرالدین شاه، چای به نوشیدنی اصلی ایرانیان تبدیل شد.
اما قهوه هرگز به طور کامل از فرهنگ ایرانی حذف نشد و در خانه های اشرافی یا مهمانی های خاص حضور داشت. با این حال، این باعث تغییر طعم شد تاریخچه قهوه در ایران برای مدتی در سایه چای قرار دهید.

بازگشت قهوه در دوران مدرن

از دهه ۱۳۷۰ به بعد موج جهانی «کافه نشینی» و برندهای بین المللی مانند استارباکس الهام بخش نسل جدید ایرانیان شد.
قهوه خانه های سنتی جای خود را به کافه های مدرن دادند. فضاهایی برای کار، گفتگو و خلاقیت.
دانش باریستا، ابزار اسپرسو و ترکیب دانه های عربیکا و روبوستا به تدریج وارد بازار ایران شد.
امروزه قهوه نه تنها یک نوشیدنی، بلکه بخشی از هویت شهری و حرفه ای است.
این دوره را می توان فصل جدید نامید تاریخچه قهوه در ایران از نوشیدنی دربار گرفته تا سبک زندگی مدرن را بشناسید.

قهوه در قرن بیست و یکم: صنعت، علم و فرهنگ جهانی

در دنیای امروز، قهوه دومین کالای پرمعامله پس از نفت است. میلیون ها کشاورز در بیش از ۶۰ کشور دنیا از طریق کشت قهوه امرار معاش می کنند. قهوه از یک نوشیدنی سنتی به یک زمینه علمی و تخصصی تبدیل شده است، از تجزیه و تحلیل ترکیبات شیمیایی تا طراحی مشخصات طعم. دانش باریستا، مسابقات جهانی قهوه و موج سوم قهوه (Third Wave Coffee) بخشی از پیشرفت های مدرن در تاریخچه قهوه در جهان هستند

خلاصه

حالا ما این را می دانیم تاریخچه قهوه در ایران و جهانداستانی است از تعامل فرهنگ ها، سفر تمدن ها و تحول سلیقه ها. از عبادتگاه های یمن گرفته تا کافه های پاریس، از قهوه خانه های صفوی تا کافی شاپ های تهران، قهوه همیشه نقشی فراتر از صرف نوشیدنی، نماد بیداری، اندیشه و گفتگو داشته است. قرن ها تاریخ و فرهنگ در هر فنجان قهوه پنهان است. کافی است آن را با آگاهی و احترام بنوشید.

منبع: www.aboutcoffee.org